Home » Profielen

Profielen van hoogbegaafde leerlingen

Er bestaat niet zoiets als ‘de’ hoogbegaafde leerling. Er zijn verschillende profielen van hoogbegaafde leerlingen, afhankelijk van de wijze waarop het kind zich in zijn/haar omgeving ontwikkelt. De bekendste indeling in profielen is gemaakt door Betts & Neihart (1988, 2010). Zij onderscheiden zes profielen met specifieke gedragskenmerken en de mogelijkheden voor herkenning en de begeleiding op school.

Profielen van hoogbegaafde leerlingenGedragskenmerken HerkenningBegeleiding school
Profiel I
De aangepaste succesvolle leerling
-Presteert
goed/haalt goede
cijfers
-Goed academisch
zelfbeeld
-Stelt zich afhankelijk op
-Zoekt bevestiging/ goedkeuring leerkracht
-Perfectionistisch
-Vermijdt risico
-Angst voor falen
-Extrinsieke motivatie
-Consument van kennis
-Uitgedaagd worden
-Tekortkomingen (zwakke kanten) laten zien
-Risico's leren nemen
-Assertiviteitsvaardigheden aanleren
-Creativiteit ontwikkelen
-'Growth mindset' ontwikkelen
-Zelfkennis verbeteren
-Zelfstandige studievaardigheden aanleren
-Versneld en verrijkt curriculum
-Ontwikkelen van persoonlijke interesses
-Bieden van activiteiten die de leerling uitdagen om uit de comfortzone te treden
-Ontwikkelen van vaardigheden voor zelfstandig leren
-Verdiepingmogelijkheden bieden
-Bieden van mentorschappen
-Mogelijkheden om samen te werken met peers
-Coaching in growth mindset
Profiel II
De uitdagende creatieve leerling
-Zeer creatief
-Houdt van discussie
-Is erg volhoudend in interessegebieden (passies)
-Laat impulsief gedrag zien
-Vertoont inconsistente werkwijzen
-Heeft een slechte zelfcontrole
-Heeft stemmingswisselingen
-Daagt de leerkracht uit en corrigeert de leerkracht
-Stelt regels ter discussie
-Is eerlijk en direct
-Komt op voor eigen overtuigingen
-Is competitief
-Aanmoediging van creativiteit
-Minder druk tot aanpassen
-Aanleren van tact, flexibiliteit, zelfbewustzijn en zelfcontrole
-Strategieën aanleren om te kunnen omgaan met psychologische kwetsbaarheid
-Tolerantie
-Beloon creatief denken (nieuwe invalshoeken en gedachten)
-Plaats deze leerling bij een passende leerkracht
-Koppel deze leerling aan een begripvolle mentor
-Zorg voor directe, duidelijke en heldere communicatie
-Geef ruimte voor gevoelens
-Directe instructie in interpersoonlijke vaardigheden
-Coach voor doelgericht kiezen en handelen
Profiel III
De onderduikende leerling
-Ziet de begaafdheid niet als waardevol, ontkent de begaafdheid
-Valt uit bij deelname aan verrijkingsprogramma's
-Wijst uitdagingen af
-Wil geen ander werk doen dan andere leerlingen
-Wil geen uitzonderingspositie
-Zoekt sociale acceptatie
-Verandert geregeld van vriendschappen/peergroep
-Heeft (vrijwel) geen band met de leerkracht/groep
-Onzeker over welke richting te volgen
-Vrijheid om keuzes te maken
-Netwerk van 'peers'
-Aanmoedigen van talenten
-Leren conflicten expliciet te maken
-Zelfbegrip en zelfacceptatie
-Gehoord en serieus genomen worden
-Rolmodellen
-Geef inzicht in concepten als sociale verschijnselen
-Leeromgeving creëren waarin de leerling zich thuis voelt
-Rolmodellen bieden
-Directe instructie in sociale vaardigheden
-Bespreek de nadelen van succes
-Bied ondersteuning en informatie bij de planning van opleidings- en beroepsmogelijkheden
-Help bij het opzetten van steungroepen
Profiel IV
De risicoleerling
-Neemt onregelmatig deel aan onderwijs
-Maakt taken niet af
-Zoekt buitenschoolse uitdaging'
-Zoekt spanning (thrill seeking)
-Laag zelfbeeld
-Verwaarloost zichzelf
-Isoleert zichzelf
-Bekritiseert zichzelf en anderen
-Verstoort, reageert af
-Is creatief
-Werkt incosistent
-Presteert gemiddeld of minder
-Is defensief
-Voelt zich niet geaccepteerd
-Verzet tegen autoriteit
-Veilgheid en structuur
-Een individueel programma
-Een andere omgeving als alternatief
-Confrontatie en verantwoordelijkheid
-Professionele counseling
-Richting en korte termijn doelen
-Verwachtingen op peil houden
-Niet-traditionele studievaardigheden organiseren
-Verdieping en mentorschap aanbieden
-Coachen met betrekking tot de schoolloopbaan
-Veerkracht bevorderen (flexibiliteit)
-Bespreek alternatieve mogelijkheden
-Met de ouders/begeleiders in gesprek gaan (thuisbezoeken)
Profiel V
De dubbel bijzondere leerling
-Aangeleerde hulpeloosheid
-Werkt inconsistent
-Presteert gemiddeld of minder
-Verstoort / reageert af
-Sneller ontmoedigd
-Laag academisch zelfbeeld
-Denkt in concepten/ideeën
-Lijkt in sommige aspecten van het sociaal en emotioneel functioneren jonger
-Gedragsproblemen
-Chaotisch
-(Relatief) trage informatieverwerking
-Goed probleemoplossend vermogen
-Nadruk op de sterke kanten
-Copingtrategieën
-Attent blijven voor bijkomende problemen/stoornissen
-Leren volharden en doorzetten
-Omgeving creëren waarin sterke kanten ontwikkeld kunnen worden
-Leren voor zichzelf op te komen
-Uitdagen op het gebied waar de sterke kanten liggen is eerste prioriteit
-Versnelling op sterke gebieden
-Voorzieningen ter compensatie voor de leerproblemen/gedragsproblemen
-Individuele begeleiding
-Directe instructie in strategieën voor zelfregulatie
-Leer voor zichzelf op te komen
-Leer SMART doelen formuleren
-Onderzoeken "wat is nodig voor dit kind om hier succesvol te kunnen zijn?"
-Tijd laten doorbrengen met ontwikkelingsgelijken/peers
Profiel VI
De zelfsturende autonome leerling
-Heeft schoolresultaten die passen bij haar/zijn capaciteiten
-Werkt zonder behoefte aan bevestiging (zelfstandig)
-Toont goede sociale vaardigheden
-Ontwikkelt eigen doelen
-Kan doelgericht SMART werken
-Neemt risico's
-Leert uit fouten
-Werkt enthousiast voor passies
-Is creatief
-Komt op voor eigen opvattingen
-Goed zelfregulerend vermogen
-Veerkracht/flexibel
-Produceert kennis
-Beschikt over zelfinzicht en zelfacceptatie
-Intrinsiek gemotiveerd
Meer ondersteuning, niet minder!
-Stimuleren om nieuwe richtingen te kiezen en onafhankelijkheid te vergroten
-Feedback over sterke kanten en mogelijkheden
-Aanmoediging om risico's te nemen, niet alleen voor zeker te gaan
-Langdurige, faciliterende relaties
-Support team
-Geef ruimte voor ontwikkeling van een lange termijn-geïntegreerd studieplan
-Belemmeringen tot groeien wegnemen
-Bied een grote verscheidenheid aan mogelijkheden om te versnellen en te verdiepen
-Mentoren en mediators
-Zie af van gebruikelijk schoolbeleid en regels
-Bespreek wat succes van je vraagt

Bronnen

  • George T.Betts and Maureen Neihart (1988). Profiles of the gifted and talented.  Gifted Child Quarterly, 32(2), 248-253.
  • George T.Betts and Maureen Neihart (2010). Revised profiles of the gifted and talented.

Opleidingen en cursussen

Meer weten over onze opleidingen en cursussen? Hier vind je alle informatie. Direct inschrijven is ook mogelijk.

Leerkrachten en besturen

Weten hoe je je onderwijs nog beter kunt afstemmen op het begaafde kind in je klas?  En hoe je passend beleid erop kunt maken? Rec5 kan helpen.

Diagnostiek

Er zijn verschillende aanleidingen om de capaciteiten van een kind te onderzoeken. Rec5 is gespecialiseerd in diagnostiek en kiest hierbij voor maatwerk.

“Curiosity is the engine of achievement.”

– Sir Ken Robinson –

Wat zou jou kunnen helpen? >

Start typing and press Enter to search